Yurt dışında araç kiralama planı yapan sürücülerin en son fark ettiği ayrıntı genellikle şu oluyor: cüzdandaki Türk ehliyeti tek başına yeterli olmayabilir. Bazı ülkeler Türk sürücü belgesini turist statüsünde sınırlı süreyle kabul ederken, bazıları uluslararası sürücü belgesi istiyor. Kiralama şirketleri de çoğu zaman kendi kurallarını uyguluyor.
Uluslararası Sürücü Belgesi Nedir?
Uluslararası sürücü belgesi, mevcut ulusal ehliyetin farklı dillerdeki resmî çevirisi niteliğindeki bir belgedir. Dayanağı, 19 Eylül 1949'da Cenevre'de imzalanan Uluslararası Karayolu Trafiği Sözleşmesi'dir. Belge yeni bir sürüş yetkisi vermez; elinizdeki ehliyetin yabancı ülke yetkilileri tarafından okunabilmesini sağlar.
Bu ayrım önemlidir: uluslararası sürücü belgesi tek başına geçersizdir. Yurt dışında araç kullanırken Türk sürücü belgenizle birlikte taşınması gerekir. Biri olmadan diğeri işe yaramaz.
Belgeyi Kim Veriyor?
Türkiye'de uluslararası sürücü belgesi düzenleme yetkisi Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu'na (TTOK) aittir. Bu yetki trafik mevzuatıyla kuruma verilmiştir. Nüfus müdürlükleri, emniyet birimleri ya da sürücü kursları bu belgeyi düzenlemez.
Başvuru iki yolla yapılabilir:
- Şahsen başvuru: Kurumun bürolarına gerekli belgelerle gidilir, belge büroda düzenlenir.
- Çevrim içi başvuru: Kurumun internet sitesindeki form üzerinden yapılır. Çevrim içi başvurularda belge ücretine ayrıca uzaktan işlem bedeli eklenir.
Gerekli Belgeler
- Geçerli Türk sürücü belgesinin aslı,
- T.C. kimlik numarası veya kimlik belgesi,
- İki adet vesikalık fotoğraf,
- Başvuru ücretinin ödendiğine dair belge.
Kritik bir koşul var: Türk sürücü belgenizin geçerlilik süresinden en az bir yıl kalmış olması gerekir. Ehliyetinin süresi altı ay sonra dolacak bir sürücü, uluslararası belge alamaz. Yurt dışı planı olanların önce ehliyet geçerlilik tarihini kontrol etmesi bu yüzden mantıklıdır.
Geçerlilik Süresi
Belge, düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl geçerlidir. Süre dolduğunda yenilenmesi gerekir. Bu, pasaport gibi uzun ömürlü bir belge olmadığı anlamına gelir; seyahatten kısa süre önce alınması daha yerinde olur.
Ücret
Belge ücreti ve yenileme bedeli mali mevzuata göre her yıl başında güncellenir. Çevrim içi başvurularda bu tutara uzaktan işlem bedeli eklenir. Güncel tarife için başvuru öncesinde Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu'nun kendi duyurusuna bakmak en doğrusudur; internette dolaşan eski yıllara ait rakamlar yanıltıcı olabilir.
Sık Yapılan Hatalar
- Belgeyi tek başına taşımak. Uluslararası belge, Türk ehliyeti olmadan geçersizdir. İkisi birlikte bulundurulur.
- Türkiye'de kullanmaya çalışmak. Belge, düzenlendiği ülkede geçerli değildir. Yurt içinde hükmü yoktur.
- Her ülkede geçerli sanmak. Sözleşmeye taraf olmayan ülkeler bulunur; gidilecek ülkenin uygulamasını önceden kontrol etmek gerekir.
- Son ana bırakmak. Ehliyette bir yıldan az süre kalmışsa başvuru yapılamaz; bu durumda önce ehliyet yenilemek gerekir.
- Kiralama şirketinin kuralını atlamak. Ülke kabul etse bile araç kiralama firmaları uluslararası belge, asgari yaş ya da asgari ehliyet yılı şartı koyabilir. Rezervasyon koşulları ayrıca okunmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Uluslararası sürücü belgesi nereden alınır?
Türkiye'de bu belgeyi düzenleme yetkisi Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu'na aittir. Başvuru kurumun bürolarından şahsen ya da internet sitesindeki form üzerinden çevrim içi yapılabilir.
Uluslararası sürücü belgesi kaç yıl geçerlidir?
Düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl geçerlidir. Sürenin sonunda yenilenmesi gerekir.
Uluslararası sürücü belgesi için hangi evraklar gerekir?
Geçerli Türk sürücü belgesinin aslı, T.C. kimlik numarası veya kimlik belgesi, iki adet vesikalık fotoğraf ve başvuru ücretinin ödendiğine dair belge istenir.
Türk ehliyetiyle yurt dışında araç kullanılabilir mi?
Bu ülkeye göre değişir. Bazı ülkeler Türk sürücü belgesini turist statüsünde sınırlı süreyle kabul ederken, bazıları uluslararası sürücü belgesi ister. Seyahat öncesinde gidilecek ülkenin uygulamasını kontrol etmek gerekir.
Uluslararası sürücü belgesi Türkiye'de geçerli midir?
Hayır. Belge, düzenlendiği ülkede geçerli değildir; yurt içinde hükmü yoktur. Türkiye'de araç kullanırken Türk sürücü belgesi kullanılır.
Ehliyetimin süresi dolmak üzereyse uluslararası belge alabilir miyim?
Hayır. Türk sürücü belgenizin geçerlilik süresinden en az bir yıl kalmış olması gerekir. Daha az süre kalmışsa önce ehliyetin yenilenmesi gerekir.
Uluslararası sürücü belgesi tek başına yeterli mi?
Değildir. Yurt dışında araç kullanırken uluslararası belgenin Türk sürücü belgesiyle birlikte taşınması gerekir; biri olmadan diğeri geçerli sayılmaz.