Kazaların büyük bölümü kavşaklarda olur, çünkü orada birden çok araç aynı alanı paylaşmak zorundadır. Kavşak kuralları ezber değil, bir öncelik zinciridir; zinciri bilirseniz her soruyu çözersiniz.
Kavşak türleri
- Kontrollü kavşak: Trafik görevlisi veya ışıklı işaret cihazı vardır.
- Kontrolsüz kavşak: Görevli, ışık veya levha yoktur; öncelik kuralları geçerlidir.
- Dönel kavşak (göbekli): Ortasında ada bulunan, tek yönlü dolaşımlı kavşak.
Kontrolsüz kavşakta öncelik zinciri
Sırayla bakılır, ilk uyan kural belirleyicidir:
- Geçiş üstünlüğü olan araç (ambulans, itfaiye vb. — görev hâlinde)
- Raylı taşıt (tramvay) — her koşulda önceliklidir
- Ana yoldaki araç — tali yoldan gelen bekler
- Sağdaki araç — eşit koşullarda sağdan gelen önce geçer
- Düz giden araç — dönüş yapacak olan bekler
Sağdan gelen kuralı, yalnızca diğer kriterler eşit olduğunda devreye girer. "Kavşakta her zaman sağdaki geçer" ifadesi yanlıştır ve sık sorulan bir tuzaktır.
Dönüşlerde öncelik
- Sağa dönüş: Sürücü sağ şeride yaklaşır, dar kavis çizerek döner. Yayaya yol verir.
- Sola dönüş: Sola yaklaşır, geniş kavis çizer. Karşıdan gelen düz giden araçlara yol verir. Sola dönen daima bekler.
Her iki dönüşte de sinyal önceden verilir ve manevra bitene kadar sürdürülür.
Dönel kavşak
- Dönüş yönü saat yönünün tersidir (soldan sağa doğru, ada solda kalır)
- Kavşağa girecek olan, kavşak içindeki araçlara yol verir
- Kavşaktan çıkarken sağ sinyal verilir
- Ada üzerine çıkılmaz, park edilmez
Kavşakta yasak olanlar
- Duraklamak ve park etmek
- Sollama yapmak
- Geri gitmek
- Şerit değiştirmek
- Yol boşalmadan kavşağa girmek — trafik sıkışıksa yeşil ışıkta bile girilmez, aksi hâlde kavşak kilitlenir
Işıklı işaretler
| Işık | Anlamı |
|---|
| Kırmızı | Dur. Durma çizgisinden önce durulur. |
| Sarı | Geçiş hakkı bitiyor; güvenle durulabiliyorsa durulur. Hızlanmak için değildir. |
| Kırmızı + sarı birlikte | Yeşil yanmak üzere; hazırlan, ama hareket etme. |
| Yeşil | Yol açık — kavşak boşsa geç. |
| Yeşil ok | Yalnızca okun gösterdiği yöne gidilebilir. |
| Yanıp sönen sarı | Kavşak kontrolsüz; dikkatle ve yavaşlayarak geç. |
Kısa özet
Öncelik zinciri: geçiş üstünlüğü > raylı taşıt > ana yol > sağdan gelen > düz giden. Sola dönen karşıdan gelene yol verir. Dönel kavşakta içerideki önceliklidir. Yeşil ışıkta bile kavşak boş değilse girilmez.
Bu Konudan Örnek Sorular
Trafik ve Çevre Bilgisi havuzundaki 505 sorudan rastgele 5 tanesi. Doğru cevaplar işaretli.
I. Aracin yuk ve teknik ozelligine II. Aracin cinsine uygun hiz sinirlamalarina III. Gorus, yol, hava ve trafik durumuna. Surucu hizini bunlardan hangilerine gore ayarlamak zorundadir?
I - II
I - III
I - II - III
II - III
Açıklama: Guvenli hiz yalnizca tabeladaki sayidan ibaret degildir. Surucu; aracin yuk ve teknik durumuna, aracin cinsine uygun hiz sinirina ve o anki gorus/yol/hava/trafik kosullarina gore hizini ayarlamalidir.
Araçların, durma ve duraklama hâlleri dışında, genelde uzun süreli olarak bir yerde bekletilmek üzere bırakılmasına ne ad verilir?
İşaretleme
Trafikten men
Park etme
Duraklama
Açıklama: Aracın, kısa süreli durma/duraklama dışında uzun süreli bırakılmasına park etme denir. Duraklama ise yolcu indirip bindirmek gibi nedenlerle kısa süreli durmaktır.
Aşağıdaki kişilik özelliklerinden:
I. Öz eleştiri yapabilmek
II. Risk almaya meyilli olmak
III. Diğer sürücüleri trafikte taciz etmek
IV. Hata yapan sürücüleri uygun bir dille uyarmak
Yukarıdakilerden hangileri güvenli sürüşü OLUMSUZ etkiler?
I ve IV
II ve III
I, II ve III
II, III ve IV
Açıklama: Risk almaya meyilli olmak ve diğer sürücüleri taciz etmek güvenliği olumsuz etkiler. Öz eleştiri yapmak ve hatalı sürücüyü nazikçe uyarmak ise olumlu özelliklerdir; bu yüzden yalnızca II ve III olumsuzdur.
Araç kornasının hangi durumda kullanılması zorunludur?
Kırmızı ışıkta bekleyen sürücüleri harekete hazırlamak için
Kaldırımdaki yayaları taşıt yoluna girmekten alıkoymak için
İlerisi görünmeyen dönemeçlere yaklaşırken geliş haberi vermek için
Bisiklet yolundaki bisikletlileri uzaklaştırmak için
Açıklama: Korna, yalnızca tehlikeyi önlemek amacıyla, örneğin görüşün kapalı olduğu keskin dönemeçlerde geliş haberi vermek için kullanılır. Yayaları korkutmak veya sürücüleri sıkıştırmak için kullanılması yanlıştır.
İleride türü belirtilmeyen bir tehlike olduğunu bildiren uyarı işaretini gören sürücünün aşağıdakilerden hangisini yapması YANLIŞTIR?
Yolu kontrol etmesi
Aracını yavaşlatması
Takip mesafesini azaltması
O bölgeden dikkatli geçmesi
Açıklama: Tehlike uyarısında sürücü yavaşlamalı, yolu kontrol etmeli ve takip mesafesini artırmalıdır. Takip mesafesini azaltmak, ani bir durumda çarpışma riskini yükselteceği için yanlıştır.