Kazaların büyük bölümü kavşaklarda olur, çünkü orada birden çok araç aynı alanı paylaşmak zorundadır. Kavşak kuralları ezber değil, bir öncelik zinciridir; zinciri bilirseniz her soruyu çözersiniz.
Kavşak türleri
- Kontrollü kavşak: Trafik görevlisi veya ışıklı işaret cihazı vardır.
- Kontrolsüz kavşak: Görevli, ışık veya levha yoktur; öncelik kuralları geçerlidir.
- Dönel kavşak (göbekli): Ortasında ada bulunan, tek yönlü dolaşımlı kavşak.
Kontrolsüz kavşakta öncelik zinciri
Sırayla bakılır, ilk uyan kural belirleyicidir:
- Geçiş üstünlüğü olan araç (ambulans, itfaiye vb. — görev hâlinde)
- Raylı taşıt (tramvay) — her koşulda önceliklidir
- Ana yoldaki araç — tali yoldan gelen bekler
- Sağdaki araç — eşit koşullarda sağdan gelen önce geçer
- Düz giden araç — dönüş yapacak olan bekler
Sağdan gelen kuralı, yalnızca diğer kriterler eşit olduğunda devreye girer. "Kavşakta her zaman sağdaki geçer" ifadesi yanlıştır ve sık sorulan bir tuzaktır.
Dönüşlerde öncelik
- Sağa dönüş: Sürücü sağ şeride yaklaşır, dar kavis çizerek döner. Yayaya yol verir.
- Sola dönüş: Sola yaklaşır, geniş kavis çizer. Karşıdan gelen düz giden araçlara yol verir. Sola dönen daima bekler.
Her iki dönüşte de sinyal önceden verilir ve manevra bitene kadar sürdürülür.
Dönel kavşak
- Dönüş yönü saat yönünün tersidir (soldan sağa doğru, ada solda kalır)
- Kavşağa girecek olan, kavşak içindeki araçlara yol verir
- Kavşaktan çıkarken sağ sinyal verilir
- Ada üzerine çıkılmaz, park edilmez
Kavşakta yasak olanlar
- Duraklamak ve park etmek
- Sollama yapmak
- Geri gitmek
- Şerit değiştirmek
- Yol boşalmadan kavşağa girmek — trafik sıkışıksa yeşil ışıkta bile girilmez, aksi hâlde kavşak kilitlenir
Işıklı işaretler
| Işık | Anlamı |
|---|
| Kırmızı | Dur. Durma çizgisinden önce durulur. |
| Sarı | Geçiş hakkı bitiyor; güvenle durulabiliyorsa durulur. Hızlanmak için değildir. |
| Kırmızı + sarı birlikte | Yeşil yanmak üzere; hazırlan, ama hareket etme. |
| Yeşil | Yol açık — kavşak boşsa geç. |
| Yeşil ok | Yalnızca okun gösterdiği yöne gidilebilir. |
| Yanıp sönen sarı | Kavşak kontrolsüz; dikkatle ve yavaşlayarak geç. |
Kısa özet
Öncelik zinciri: geçiş üstünlüğü > raylı taşıt > ana yol > sağdan gelen > düz giden. Sola dönen karşıdan gelene yol verir. Dönel kavşakta içerideki önceliklidir. Yeşil ışıkta bile kavşak boş değilse girilmez.
Bu Konudan Örnek Sorular
Trafik ve Çevre Bilgisi havuzundaki 505 sorudan rastgele 5 tanesi. Doğru cevaplar işaretli.
İki yönlü yollarda 1 numaralı aracın öndeki aracı geçmesinin (sollamasının) yasak olmasının sebebi aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Kullanacağı şeridin, karşıdan gelen trafik dâhil herkes için tehlike yaratacak şekilde görüşe kapalı olması
Kara yolunun geçişe uygun ve görüşün açık olması
Öndeki aracın yavaş gitmesi
Arkadaki aracın da geçiş yapmak istemesi
Açıklama: Sollama, ancak karşı şerit boş ve görüş yeterliyse yapılabilir. Tepe üstü, viraj gibi görüşün kapalı olduğu yerlerde sollama yapmak karşıdan gelen araçlarla çarpışma riski doğurduğundan yasaktır.
Kavşakta yalnızca sağa ve sola dönüşe izin veren (düz gidişi yasaklayan) mecburi yön levhasının bulunduğu yerde sürücü ne yapmalıdır?
Dilerse düz devam edebilir
Trafik uygunsa U dönüşü yapabilir
Yalnızca sağa veya sola dönmek zorundadır, düz gidemez
Sadece sağa dönmek zorundadır
Açıklama: Bu mecburi yön levhası sağa ve sola dönüşü işaret eder; düz devam etmeyi yasaklar. Sürücü yalnızca sağa veya sola dönüş yapabilir, U dönüşü ya da düz gidiş yapamaz.
Takip mesafesiyle ilgili olarak:
I. Hız arttıkça takip mesafesi artırılmalıdır.
II. Takip mesafesi en az, hızın metre cinsinden yarısı kadar olmalıdır.
III. Kötü hava ve kaygan yolda takip mesafesi azaltılmalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
I ve II
Yalnız III
II ve III
I, II ve III
Açıklama: Hız arttıkça ve yol koşulları kötüleştikçe takip mesafesi ARTIRILMALIDIR. 'Kötü havada azaltılmalı' ifadesi yanlış olduğundan yalnızca I ve II doğrudur.
Kaza yapmis bir aracin onune ve arkasina, gelen suruculeri yavaslatmak ve ikinci bir kazayi engellemek icin asagidakilerden hangisi konulmalidir?
Yangin sondurme tupu
Bidon veya teneke gibi esyalar
Uctan reflektor (yansitici)
Beyaz renkli bir tas
Açıklama: Kaza noktasini belirgin hale getirip arkadan yaklasanlari uyarmak icin standarda uygun ucgen reflektor kullanilir. Tas, bidon gibi cisimler fark edilmez ve yeni kazalara yol acar.
Trafiğe çıkan araçlarda aşağıdakilerden hangisinin bulundurulması yasal olarak şarttır?
Periyodik bakım kartı
Araç tescil belgesi
Yağ değişim kartı
Kasko poliçesi
Açıklama: Aracın kimliğini ve mülkiyetini gösteren ruhsat, yani araç tescil belgesi her araçta bulundurulmak zorundadır. Diğer belgelerin araçta bulundurulması zorunlu değildir.