Periyodik Bakım ve Araç Kontrolü

Motor ve Araç Tekniği · Ders 7 / 7

Arızaların büyük bölümü ani değildir; belirti verir. Periyodik bakım, o belirtileri arızaya dönüşmeden yakalamaktır. Ayrıca bakımsız araç hem daha çok yakar hem daha çok kirletir.

Düzenli değişen parçalar

ParçaNeden
Motor yağı ve yağ filtresiYağ zamanla özelliğini kaybeder ve kirlenir
Hava filtresiTıkanınca tüketim artar, güç düşer
Yakıt filtresiTıkanınca motor tekler, çekişten düşer
Polen filtresiKabin havası ve cam buğusu için
Buji (benzinli)Aşınınca ateşleme bozulur
Triger kayışıKopması ağır motor hasarı yapar
Fren hidroliğiNem çeker, kaynama noktası düşer
Antifriz / soğutma suyuKoruyucu özelliği azalır
Fren balatası ve diskAşınma payına göre
LastiklerDiş derinliği ve yaşlanmaya göre

Değişim aralıkları araca ve kullanım şartlarına göre değişir; esas alınacak kaynak aracın kullanma kılavuzudur.

Günlük / sık kontroller

  • Lastiklerde gözle görülür ezik, kesik veya inme var mı
  • Far, stop, sinyal ve dörtlü flaşör çalışıyor mu
  • Aynalar ve koltuk ayarı
  • Araç altında sızıntı lekesi var mı
  • Gösterge panelinde sönmeyen lamba var mı

Haftalık / aylık kontroller

  • Motor yağı seviyesi — düz zeminde, motor kapalıyken
  • Soğutma suyu / antifriz seviyesi (motor soğukken)
  • Fren hidroliği seviyesi
  • Lastik basınçları — lastikler soğukken ölçülür; sıcakken ölçüm yanıltır
  • Cam suyu ve silecek lastikleri
  • Akü kutup başlarında oksitlenme

Yedek lastiğin basıncı da kontrol edilmelidir. İhtiyaç anında inik çıkan yedek lastik, aracı yolda bırakır.

Araçta bulundurulması zorunlu olanlar

  • Reflektör (iki adet)
  • Yangın söndürme cihazı — dolum tarihi geçmemiş olmalı
  • İlk yardım çantası — içindeki malzemelerin son kullanma tarihi kontrol edilir
  • Stepne, kriko ve bijon anahtarı
  • Ruhsat, sürücü belgesi ve zorunlu trafik sigortası

Muayene ve yasal yükümlülükler

  • Araç muayenesi belirli aralıklarla yaptırılır; süresi geçmiş araç trafiğe çıkamaz.
  • Egzoz emisyon ölçümü zorunludur.
  • Zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası yaptırılmadan araç kullanılamaz.
  • Trafik denetiminde istendiğinde gösterilmesi gerekenler: tescil belgesi, trafik belgesi, zorunlu trafik sigortası ve sürücü belgesi. Kasko bu kapsamda zorunlu değildir.

Kısa özet

Bakım aralıklarında esas kaynak kullanma kılavuzudur. Lastik basıncı soğukken ölçülür, yedek lastik unutulmaz. Triger kayışı zamanında değişmezse motor gider. Denetimde istenen dört belge: tescil, trafik belgesi, zorunlu sigorta, sürücü belgesi.

Sınavda Bu Konudan Ne Sorulur?

  • Denetimde gösterilmesi gereken belgeler — kasko şıkkı tuzaktır.
  • Lastik basıncının soğukken ölçülmesi.
  • Triger kayışının zamanında değiştirilmesi.
  • Araçta bulundurulması zorunlu malzemeler.

Bu Konudan Örnek Sorular

Motor ve Araç Tekniği havuzundaki 379 sorudan rastgele 5 tanesi. Doğru cevaplar işaretli.

Aşağıdakilerden hangisi debriyaj balatasının sürtünerek erken aşınmasına neden olur?

Aracın düşük hızda kullanılması Park sırasında aracın viteste bırakılması Ani ve sert biçimde kalkış yapılması Aracın yüksek hızda sürülmesi

Açıklama: Debriyaj balatası motor gücünü şanzımana sürtünmeyle iletir. Ani ve sert kalkışta (patinaj) balata yüzeyde kayar, aşırı ısınır ve sıyrılarak vaktinden önce aşınır.

Soğuk havalarda dizel bir motorun geç çalışmasının nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Enjeksiyon basıncının yüksek olması Hararet müşirinin arızalı olması Isıtma (kızdırma) bujisinin arızalı olması Besleme pompasının gereğinden fazla yakıt göndermesi

Açıklama: Dizel motorlarda ateşleme bujisi yoktur; bunun yerine yanma odasını önceden ısıtarak ilk çalışmayı kolaylaştıran kızdırma (ısıtma) bujileri bulunur. Soğukta araç zor çalışıyorsa en olası neden bu bujinin arızalı olmasıdır.

Benzinli bir motorda buji, hangi zamanın sonunda ateşleme görevini yerine getirir?

Emme İş Sıkıştırma Egzoz

Açıklama: Benzinli motorlarda buji, sıkıştırma zamanının sonunda kıvılcım çıkararak sıkışan karışımı ateşler.

Aşağıdakilerden hangisi motorun hararet yapmasına yol açan nedenlerden biri DEĞİLDİR?

Termostatın arızalı olması Vantilatör kayışının gevşemesi Antifriz seviyesinin düşük olması Uygun olmayan hız ve viteste sürülmesi

Açıklama: Termostat arızası, kayış gevşemesi ve yanlış vites kullanımı motoru ısıtır. Antifrizin asıl görevi ise donmayı önlemektir; soğutma suyu yeterliyken antifrizin az olması doğrudan hararete yol açmaz.

Hava filtresi tıkalı olan bir motor hangi tür karışımla çalışmaya başlar?

Fakir karışım Dengeli (normal) karışım Zengin karışım Yakıtı az karışım

Açıklama: Filtre kirlenince motora giren hava azalır. Havaya oranla yakıt fazla geldiğinden karışım zenginleşir ve yakıt tüketimi artar.

Bu ders MEB sürücü kursu müfredatındaki Motor ve Araç Tekniği başlıklarını izler; metin EhliyetSınavı.org tarafından yazılmıştır. Mevzuat değişebildiğinden ceza tutarı ve süre gibi bilgiler için resmî kaynakları esas alın.
← Motor ve Araç Tekniği derslerinin tamamı