Yakıt ve Ateşleme Sistemi

Motorun çalışabilmesi için üç şey aynı anda gerekir: yakıt, hava ve ateşleme. Bu üçünden biri eksikse motor ya çalışmaz ya da düzensiz çalışır.

Yakıt sisteminin parçaları

Yakıt deposu: Yakıtın depolandığı yer.
Yakıt pompası: Yakıtı depodan motora gönderir.
Yakıt filtresi: Yakıttaki tortu ve suyu süzer. Tıkanırsa motor çekişten düşer, teklemeye başlar.
Enjektör: Yakıtı ince zerrecikler hâlinde püskürtür. Kirlenirse yanma bozulur, tüketim artar.
Hava filtresi: Motora giren havayı temizler.

Hava filtresi tıkanırsa motora yeterli hava giremez, karışım yakıt bakımından zenginleşir. Sonuç: yakıt tüketimi artar, güç düşer, egzozdan siyah duman gelir. Sınavda "yakıt tüketimini artıran sebep" sorusunun en sık cevabıdır.

Ateşleme sistemi (benzinli motorlarda)

Akü: Elektriği depolar, marşa güç verir.
Endüksiyon bobini: Akünün düşük voltajını, bujinin kıvılcım üretebilmesi için yüksek voltaja yükseltir.
Buji: Silindirdeki karışımı kıvılcımla ateşler. Kirlenmiş veya tırnak aralığı bozulmuş buji teklemeye yol açar.
Buji kabloları: Yüksek voltajı bujilere taşır.

Dizel motorda buji ve bobin bulunmaz; ateşleme sıkıştırma ısısıyla olur.

Şarj sistemi

Alternatör: Motor çalışırken elektrik üretir ve aküyü şarj eder.
Marş motoru: Motoru ilk hareket ettiren elektrik motorudur.
Şarj (akü) ikaz lambası: Motor çalışırken yanıyorsa akü şarj olmuyor demektir; genelde alternatör veya kayış arızasıdır. Araç bir süre daha gider, sonra tamamen durur.

Marş motoru dönmüyorsa akü bitmiş veya bağlantılar gevşemiş olabilir. Marş dönüyor ama motor çalışmıyorsa sorun yakıt veya ateşleme tarafındadır.

Yakıt tüketimini artıran nedenler

Tıkalı hava filtresi veya yakıt filtresi
Kirli/arızalı enjektör, ayarsız buji
Düşük lastik basıncı
Ani hızlanma ve frenleme, yüksek devirde sürüş
Gereksiz yük ve boş port bagaj
Uzun süre rölantide bekletme
Yanlış vites kullanımı

Yakıt ikmalinde dikkat

İkmal sırasında motor durdurulur, sigara içilmez, cep telefonu kullanılmaz. Yanlış yakıt alınırsa (benzinli araca dizel veya tersi) motor çalıştırılmaz; depo boşaltılmalıdır. Çalıştırmak yakıt sisteminin tamamına zarar verir.

Kısa özet

Hava filtresi tıkanınca tüketim artar ve güç düşer. Bobin voltajı yükseltir, buji ateşler. Alternatör aküyü şarj eder. Marş dönüyor ama çalışmıyorsa sorun yakıt veya ateşlemededir. Yanlış yakıt alındıysa motor çalıştırılmaz.

Bu Konudan Örnek Sorular

Motor ve Araç Tekniği havuzundaki 379 sorudan rastgele 5 tanesi. Doğru cevaplar işaretli.

Silindir icinde sikistirilan yakit-hava karisimini elektrik kivilcimiyla atesleyen parca asagidakilerden hangisidir?

Distributor Atesleme bobini Buji Kontak anahtari

Açıklama: Benzinli ve LPG'li motorlarda sikistirilan karisimi uctaki tirnaklari arasinda kivilcim olusturarak atesleyen parca bujidir. Dizel motorlarda atesleme sikistirma ve puskurtmeyle saglandigindan buji bulunmaz.

Araç seyir hâlindeyken gösterge panelinde fren sistemi uyarı lambasının yanması öncelikle neyi ifade eder?

Motorda ağır bir arıza vardır, hemen durulmalıdır El freni çekili olabilir ya da fren sistemiyle ilgili bir uyarı vardır ABS tamamen devre dışı kalmıştır Fren hidroliği kesinlikle bitmiştir

Açıklama: Bu lamba çoğunlukla park (el) freninin tam indirilmediğini veya fren sisteminde (örneğin hidrolik seviyesinde) kontrol gerektiren bir durum olduğunu bildirir. Tek başına motor arızası ya da ABS göstergesi değildir.

Motora emilen hava içindeki toz ve kum zerreciklerini tutarak temizleyen parça aşağıdakilerden hangisidir?

Emme supabı Karbüratör Emme manifoldu Hava filtresi

Açıklama: Dışarıdan emilen havanın içindeki toz ve kum gibi partikülleri tutarak motorun içine girmesini engelleyen parça hava filtresidir. Tıkandığında motor yeterli hava alamaz ve boğulur.

Arac seyir halindeyken motordan anormal sesler geldiginde surucunun yapmasi gereken nedir?

Trafik kurallarina uyarak guvenli sekilde durur ve kontagi kapatir. Motorun devrini yukseltir. Acik camlari kapatarak sesi engeller. Sesi onemsemeden yoluna devam eder.

Açıklama: Motordan gelen anormal ses ciddi bir arizanin habercisi olabilir; surucu uygun bir yerde guvenle durup kontagi kapatmali ve nedenini arastirmalidir.

Aşağıdakilerden hangisi tek başına motorun stop etmesine (durmasına) yol açmaz?

Yakıt pompasının arızalanması Ateşleme sisteminin arızalanması Hava filtresinin tamamen tıkanması Lastik hava basıncının düşük olması

Açıklama: Lastik basıncının düşmesi motorun çalışmasını doğrudan durdurmaz; çekişi azaltır ve yakıt tüketimini artırır. Oysa yakıt, ateşleme veya hava akışındaki ciddi bir arıza motorun stop etmesine neden olabilir.

Bu ders MEB sürücü kursu müfredatındaki Motor ve Araç Tekniği başlıklarını izler; metin EhliyetSınavı.org tarafından yazılmıştır. Mevzuat değişebildiğinden ceza tutarı ve süre gibi bilgiler için resmî kaynakları esas alın.
← Motor ve Araç Tekniği derslerinin tamamı