Sollama, sürüşün en riskli manevrasıdır: araç karşı yöne veya yan şeride çıkar, görüş kısıtlanır ve hata payı sıfıra yaklaşır. Bu yüzden mevzuat sollamayı ayrıntılı düzenler.
Temel ilke: sağdan gitmek
Türkiye'de trafik sağdan akar. Sürücü, yolun sağ şeridini kullanır; sol şeritler sollama ve dönüş içindir. Bölünmüş yolda en sol şeridi sürekli işgal etmek ihlaldir.
Sollama nasıl yapılır?
- Aynalar kontrol edilir — arkadan kimse sollamaya başlamamış olmalı
- Sol sinyal verilir
- Karşı yönün ve önün yeterince boş olduğu görülür
- Sol şeride geçilir, geçiş hızlanarak ve kesintisiz tamamlanır
- Geçilen araç dikiz aynasından tamamen görülünce sağ sinyal verilip sağ şeride dönülür
Geçilen aracın hemen önüne dalmak, "makaslama" denen ve kazayla sonuçlanan hatadır.
Sollanan sürücünün de görevi vardır: hızını artırmaz, sağa yanaşır ve geçişi kolaylaştırır. Sollanırken hızlanmak hem tehlikeli hem de ihlaldir.
Sollamanın yasak olduğu yerler
- Görüşün yeterli olmadığı yerler: viraj, tepe üstü, dönemeç
- Yaya ve okul geçitleri
- Kavşaklar
- Demiryolu geçitleri ve yaklaşımları
- Köprü, tünel ve dar geçitler
- Devamlı çizgi bulunan yerler
- Sollama yasağı levhası olan kesimler
- Öndeki aracın kendisi sollama yapıyor olması hâlinde
- Öndeki araç yayaya yol vermek için durmuşsa
Sağdan geçmenin serbest olduğu istisnai durumlar
Kural sol şeritten geçmektir; ancak şu hâllerde sağdan geçilebilir:
- Öndeki araç sola dönmek için sola yanaşmış ve sinyal veriyorsa
- Şeritlerin ayrı ayrı ve yavaş aktığı, şerit disiplinli çok şeritli yollarda (bu geçme sayılmaz, akıştır)
Şerit değiştirme
- Önce ayna, sonra omuz üstünden kör nokta kontrolü yapılır
- Sinyal verilir ve manevra bitene kadar sürdürülür
- Şerit değişimi yumuşak yapılır; art arda birden çok şerit geçilmez
- Kavşak içinde ve yaya geçidi üzerinde şerit değiştirilmez
Kör nokta
Aynalarla görülemeyen, aracın arka yan taraflarındaki alandır. Motosikletli ve bisikletli çoğu zaman bu alanda kaybolur. Şerit değiştirmeden önce başı çevirip omuz üstünden bakmak, aynaların yerini tutmaz — ikisi birlikte yapılır.
Kısa özet
Sağdan gidilir, soldan geçilir. Sollamadan önce ayna-sinyal-boşluk; dönüşte geçilen araç aynada tam görünmeli. Viraj, tepe üstü, kavşak, yaya geçidi ve devamlı çizgide sollama yasaktır. Sollanan sürücü hızlanmaz. Kör nokta ancak omuz üstünden bakışla kontrol edilir.