İlk Yardım Soruları — Sayfa 11

Doğru cevap: B — Sırtüstü yatırılıp iç ve dış yanlardan atelle tespit edilir

Diz ile kalça arasındaki kemik uyluk kemiğidir. Kırıkta bacak hareket ettirilmemeli; yaralı sırtüstü yatırılarak iç ve dış yanlardan atelle tespit edilmelidir. Yürütmek ya da oturtmak yanlıştır.

Doğru cevap: C — Sırtüstü yatış

Yapay solunum ve kalp masajı için hasta sert bir zeminde sırtüstü yatırılmalıdır. Bu pozisyonda baş-çene konumuyla hava yolu daha rahat açılır.

Doğru cevap: B — Açık kırmızı kanın kalp atışına uyumlu olarak fışkırması

Atardamar kanı oksijence zengin olduğu için açık kırmızıdır ve damar içi basınç yüksektir. Bu nedenle kan, kalbin her atışıyla eş zamanlı fışkırarak akar. Koyu renkli ve taşar tarzdaki akış toplardamar kanamasının özelliğidir.

Doğru cevap: A — Solunumun değerlendirilmesini

ABC kuralında B harfi İngilizce 'Breathing' yani solunum anlamına gelir ve hastanın nefes alıp almadığının kontrol edilmesini ifade eder. A hava yolunu (Airway), C ise dolaşımı (Circulation) temsil eder.

Doğru cevap: C — İshal ya da kabızlık görülmesi

Elektrik akımı sinir sistemini, kalbi ve kasları etkiler; solunum durması, kalp durması ve yanıklara yol açabilir. Ancak ishal veya kabızlık sindirim sistemiyle ilgilidir ve elektrik çarpmasının akut etkileri arasında yer almaz.

Doğru cevap: C — Dolaşım sistemi

Vücuttaki sistemlerin çoğu belirli organ bölgelerinde çalışır. Dolaşım sistemi ise kalp ve damarlar aracılığıyla en uç hücrelere kadar ulaşıp besin ile oksijen taşır; bu yönüyle vücudun tamamında faaliyet gösteren tek sistemdir.

Doğru cevap: B — Bebek yüzü aşağı bakacak şekilde kol üzerine yatırılıp kürek kemiklerinin arasına vurulur.

Bebeklerde tam tıkanıklıkta, bebek yüzü aşağı bakacak ve başı gövdesinden alçakta kalacak şekilde kol üzerine yatırılır. Ardından kürek kemiklerinin arasına el ayasıyla vurularak cismin çıkması sağlanır.

Doğru cevap: C — Kısa, öz ve kolayca anlaşılabilir

Acil durumda zaman çok değerlidir. 112 görevlisine durum paniğe kapılmadan, net cümlelerle, kısa ve öz şekilde aktarılmalıdır. Gereksiz ayrıntı yardımı geciktirir.

Doğru cevap: B — Ayak tabanına

Yetişkinlerde bilinç kontrolü omuza dokunularak yapılır; ancak bebeklerde dokunun hassasiyeti nedeniyle ayak tabanına hafifçe vurularak tepki olup olmadığı gözlenir.

Doğru cevap: C — Ayakları yukarıda olacak şekilde sırtüstü yatırmak

Göğüs yaralanmalarında solunumu rahatlatmak esastır. Ayakları yukarıda sırtüstü yatırmak (şok pozisyonu) karın organlarının diyaframa baskı yapmasına ve nefes darlığına yol açar; doğrusu yarı oturur pozisyondur.

Doğru cevap: C — Yüzün kızarması

Bayılma (senkop) beyne yeterli kanın gitmemesiyle oluşur; yüzde solgunluk görülür, kızarma olmaz. Bu nedenle yüzün kızarması bayılma belirtisi değildir.

Doğru cevap: A — Yaranın üzerine temiz bir bez koyup elle bastırmak

Kanayan bölgeye temiz bir bezle doğrudan bastırmak, damar uçlarını sıkıştırarak kanamayı durdurmanın en hızlı ve en etkili ilk yöntemidir. Turnike yalnızca baskıyla durmayan ciddi kanamalarda son çare olarak düşünülür.

Doğru cevap: C — Hareket sistemi

Vücuda şekil veren, onu destekleyen ve hareket etmemizi sağlayan yapılar kemikler, eklemler ve kaslardır. Bunların oluşturduğu bütüne hareket sistemi (iskelet-kas sistemi) denir.

Doğru cevap: C — Kırık

Kemik dokusunun çatlaması ya da parçalara ayrılarak bütünlüğünün bozulmasına kırık denir. Çıkık eklem yüzeylerinin yerinden ayrılması, burkulma ise bağların aşırı zorlanmasıdır. Tanım kemik dokusunu anlattığı için cevap kırıktır.

Doğru cevap: B — Temel yaşam desteği sağlamak

Solunumu veya kalbi durmuş kişiye yapılan müdahalelerin tümüne temel yaşam desteği denir. Solunum yolunu açmak, solunum ve dolaşımı yapay olarak sürdürmek bu desteğin parçalarıdır; amaç hayati fonksiyonları yeniden sağlamaktır.

Doğru cevap: C — Bak

Ağza tutulan aynanın buharlanmasını görmek gözle yapılan bir kontroldür ve bu nedenle Bak aşamasına girer. Dinle aşamasında solunum sesi duyulur, Hisset aşamasında nefesin sıcaklığı hissedilir.

Doğru cevap: C — Yaralıyı değerlendirmenin

Sayılan maddeler yaralıyı değerlendirmenin amaçlarıdır. Durumun ciddiyetini anlamak ve doğru öncelikleri belirlemek, plansız ve hatalı müdahaleleri önler.

Doğru cevap: A — Kan basıncının düşmesi

Şokta dokular yeterince kanlanamadığı için kan basıncı düşer. Cilt soğuk ve nemli olur, nabız hızlı ama zayıf atar, bilinç bulanıklaşır. En belirgin gösterge tansiyonun düşmesidir.

Doğru cevap: C — Burnundan ve kulağından kanama olanlarda

Burun ve kulaktan kanama kafa travması belirtisi olabilir. Şok pozisyonunda ayaklar yukarı kaldırıldığında kafaya kan hücum eder; bu da kafa içi basıncını ve kanamayı artıracağı için sakıncalıdır.

Doğru cevap: B — Yatay konumda

Yaralının kan dolaşımının bozulmaması ve güvenliği için sedye, merdivenlerde her zaman yatay konumda tutulmalıdır.

Doğru cevap: A — İlk yardımın zamanında ve tekniğine uygun yapılmaması

Kazalardaki ölümlerin çoğu ilk dakikalarda gerçekleşir. Bilinçsiz müdahale veya geç kalmak durumu ağırlaştırır. Bu yüzden ilk yardımın zamanında ve doğru teknikle yapılmaması en büyük nedenlerdendir.

Doğru cevap: B — Yarı oturur pozisyon verilmesi

Göğüs ağrısı kalp krizi belirtisi olabilir. Kalbin yükünü azaltmak ve rahat nefes almayı sağlamak için kazazedeye yarı oturur pozisyon verilmesi en uygun uygulamadır.

Doğru cevap: C — Kırık bölgenin hareketsiz hale getirilmesi

Kırık kemik uçları keskindir; hareket ettirilirse çevredeki damar ve sinirleri kesebilir. Bu nedenle temel kural kırık bölgenin hareketsiz hale getirilip sabitlenmesidir. Şekli düzeltmeye çalışmak yanlıştır.

Doğru cevap: C — Eklemler

Dolaşım sistemi kalp, kan ve kan damarlarından oluşur; vücut hücrelerine besin, oksijen ve hormon taşır. Eklemler ise iskelet ve hareket sisteminin parçası olup dolaşım sistemine dahil değildir.

Doğru cevap: C — Hayati tehlikelerine karşı önlem alındıktan sonra

İlk yardımın amacı hastanın durumunun kötüleşmesini önlemektir. Yaralı sevk edilmeden önce olay yerinde kanamanın durdurulması veya solunumun sağlanması gibi hayati tehlikelere karşı önlem alınmalıdır.