İlk Yardım Soruları — Sayfa 13

Doğru cevap: B — Omurilik

Reflekslerin yönetildiği ve beyin ile organlar arasındaki iletişimin sağlandığı organ omuriliktir. Omurilik, omurga kemiklerinin içindeki kanalda korunan, boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanan hassas bir sinir demetidir.

Doğru cevap: B — Ezikli yaralar

Taş, sopa, yumruk gibi sert ve kunt cisimlerin çarpmasıyla deri bütünlüğü bozulmadan doku hasarının oluştuğu yaralanmalara ezikli yaralar denir.

Doğru cevap: C — Bilincinin açık olması ve zorlanmadan konuşabilmesi

Bilinci açık olan, sorulara yanıt verebilen ve rahatça konuşabilen bir kazazedenin hava yolu açıktır ve solunumu yeterlidir; konuşmak için yeterli hava akışı gerekir.

Doğru cevap: A — Kendi güvenliğini sağlamadan önce kazazedenin emniyetini sağlaması

İlk yardımın temel ilkesi "önce kendi can güvenliği"dir. Yardımcı önce kendini güvene almalıdır ki başkasına yardım edebilsin; kazazedeyi kendinden önce koruması yanlıştır.

Doğru cevap: C — Yaralanan bölgenin altında kalan kısımda felç

Omurga içinden geçen omurilik, beyinden vücuda sinir iletimini sağlar. Bu yapı zedelendiğinde sinir hattı kesilir ve yaralanan bölgenin altında kalan kısımda felç görülür.

Doğru cevap: B — Dışarı çıkmış organların geri içeri sokulmaya çalışılması

Karın yaralanmasında dışarı çıkan organlar (örneğin bağırsaklar) asla içeri itilmez; bu, enfeksiyon riskini artırır ve organlara zarar verir. Bölge nemli temiz bir bezle örtülmelidir.

Doğru cevap: C — Soğuk uygulayıp bandajla sabitlemek

Burkulmada şişliği azaltmak için soğuk uygulanır, bölge elastik bandajla sabitlenir ve yüksekte tutulur. Masaj, esnetme ve sıcak uygulama ilk anda sakıncalıdır.

Doğru cevap: B — Solunumu zorlaşan

Taşıma önceliği (triyaj) hayati tehlikeye göre belirlenir. Nefes alamayan kişi dakikalar içinde kaybedilebilir; bu yüzden solunum güçlüğü çeken yaralı her zaman ilk sıradadır.

Doğru cevap: C — Deri renginin incelenmesi

Bak-Dinle-Hisset yöntemi solunumu değerlendirir: göğüs hareketine bakılır, nefes sesi dinlenir, soluk yanakta hissedilir. Deri renginin incelenmesi ise dolaşım kontrolüne ait olup bu yönteme dahil değildir.

Doğru cevap: B — Birinci derece yanıklar

Yanıklar derinliğine göre derecelendirilir. Yalnızca derinin en üst tabakasını etkileyen, kızarıklık ve hafif ağrıyla seyreden, kısa sürede ve iz bırakmadan iyileşen yanıklar birinci derece yanıklardır.

Doğru cevap: C — Elektrik akımını kesmek

Elektrik çarpmasında öncelikle akım kesilmelidir. Çıplak elle dokunmak ilk yardımcının da çarpılmasına yol açar. Güvenlik sağlandıktan sonra kazazede değerlendirilir.

Doğru cevap: C — Parçalı yaralar

Yaralar oluş biçimine göre adlandırılır. Kesici aletle kesik, sivri aletle delici yara oluşur. Bir dokunun zorlanıp çekilerek koparılmasıyla oluşan, kenarları düzensiz yaralara ise parçalı yara denir.

Doğru cevap: B — Kan basıncının yükselmesi

Şok bir dolaşım yetmezliğidir ve kan basıncının düşmesiyle seyreder. Bu nedenle şoktaki kişide tansiyon yükselmesi değil, aksine düşüş görülür.

Doğru cevap: C — Atardamarların geçtiği ve tek kemikten oluşan bir bölge olmasına

Turnike, uzuv kopması ya da durdurulamayan kanamalarda uygulanır. Etkili olması için atardamarın kemiğe bastırılarak sıkıştırılması gerekir. Bu nedenle uygulama, atardamarların geçtiği tek kemikli bölgelere (üst kol veya uyluk) yapılmalıdır.

Doğru cevap: B — Kaburgasında kırık bulunan

Yarı oturuş pozisyonu solunumu rahatlatır. Kaburga kırığı olan yaralılar, akciğere batma riskini azaltmak ve daha rahat nefes alabilmek için bu pozisyonda taşınır. Omurga ve kalça kırıklarında ise yaralı sırtüstü yatırılır.

Doğru cevap: A — 4 - 1 - 2 - 3

Yeniden canlandırmada öncelik yaşamsal işlevlerin sağlanmasındadır. Önce hava yolu açıklığı sağlanır (4), ardından suni solunum yapılır (1), sonra dolaşım kontrol edilir (2) ve nabız yoksa kalp masajı uygulanır (3). Doğru sıralama 4-1-2-3'tür.

Doğru cevap: B — Yaralının soluk (nefes) sesinin dinlenmesini

Bak-Dinle-Hisset yöntemi solunumun değerlendirilmesinde kullanılır. "Dinle" aşamasında ilk yardımcı kulağını yaralının ağzına yaklaştırarak nefes alıp verme sesini duymaya çalışır; yani yaralının soluk sesi dinlenir.

Doğru cevap: A — Olay yerinin güvenliğini sağlamak

Müdahaleden önce kendi güvenliğiniz ve çevre güvenliği sağlanmalıdır. Güvenlik alınmadan yapılan müdahale yeni kazalara ve ek yaralanmalara yol açabilir.

Doğru cevap: D — Suda ya da hemen çıkarınca yapay solunum uygulamaya

Boğulmada asıl tehlike oksijensiz kalmaktır. Bu yüzden vakit kaybetmeden, mümkünse suda veya çıkar çıkmaz yapay solunuma başlanmalıdır.

Doğru cevap: B — Göğüs kafesinin merkezine elle bası yapmak

Bak-dinle-hisset yönteminde göğüs gözle izlenir, nefes sesi dinlenir, hava yanakta hissedilir. Göğüs merkezine bası ise solunum kontrolünün değil, kalp masajının bir adımıdır.

Doğru cevap: B — Yanan yüzeyin genişliği ile yanığın derinliği

Yanığın ciddiyetini en çok belirleyen iki unsur, vücudun ne kadar geniş bir alanının yandığı ve yanığın dokuda ne kadar derine indiğidir.

Doğru cevap: C — Kask

Motosiklet kazalarında en ölümcül risk kafa travmalarıdır. Başı darbelere karşı koruyan kask, ölüm ve kalıcı beyin hasarı olasılığını ciddi oranda düşürür.

Doğru cevap: B — Baş-boyun-gövde ekseninin bozulmamasına

Kaza sonrası en büyük tehlike omurilik zedelenmesidir. Rentek manevrasında omurganın bükülmemesi için baş-boyun-gövde hizası tek bir eksende korunarak çıkarılmalıdır.

Doğru cevap: D — İtfaiyeci yöntemi

Yaralı omuza alınarak taşınır ve ilk yardımcının bir eli boşta kaldığından merdivenden destek alınabilir; bu yöntem itfaiyeci yöntemidir. Rentek araçtan çıkarmada, sürükleme dar alanlarda, Heimlich ise boğulmalarda kullanılır.

Doğru cevap: C — Doğal deliklerden olan kanamalar; kulak, burun, ağız, anüs ve üreme organı kanamalarıdır.

Kanamalar aktığı yere göre üçe ayrılır: vücut dışına akan dış, vücut boşluklarına akan iç kanamadır. Vücudun dışa açılan noktalarından gelenler ise doğal delik kanamalarıdır; yani kulak, burun, ağız, anüs ve üreme organı kanamaları.