İlk Yardım Soruları — Sayfa 2

Doğru cevap: D — Burkulan bölgeye sıcak uygulamak

Burkulmada bölge dinlendirilir, yükseğe kaldırılır ve şişliği azaltmak için soğuk (buz) uygulanır. Sıcak uygulama kan akışını artırarak şişliği ve ağrıyı çoğaltacağından yanlıştır.

Doğru cevap: B — Hareketli eklem yerlerinde

Çıkık, eklem yüzeylerinin birbirinden ayrılmasıdır ve yalnızca omuz, dirsek, kalça gibi hareketli eklemlerin bulunduğu yerlerde oluşur. Kemiğin orta gövdesinde ise kırık ya da çatlak meydana gelir.

Doğru cevap: C — Kaburga çatlağı

Koma; beyni doğrudan etkileyen kafa travmaları, menenjit gibi enfeksiyonlar ve zehirlenmeler sonucu gelişebilir. Kaburga çatlağı ağrılı olsa da tek başına bilinç kaybına (komaya) yol açmaz.

Doğru cevap: B — Kan akan taraf altta kalacak şekilde yan yatırılır ve kanama engellenmez

Kafa travması sonrası kulaktan gelen kan, kafa içi basıncın boşalmasını sağlayabilir. Bu nedenle kanama durdurulmaz ve kulak tıkanmaz; kazazede kan akan taraf altta kalacak şekilde yan yatırılarak akış serbest bırakılır.

Doğru cevap: C — Başı hafifçe öne eğik oturuş pozisyonu

Burun kanamasında kişi oturtulur ve başı hafifçe öne eğilir; burun kanatları parmakla sıkıştırılır. Baş geriye atılırsa kan boğaza ve mideye kaçar; bu yanlıştır.

Doğru cevap: C — Ağız ve burnu birlikte kavranıp sık aralıklarla az miktarda hava verilerek

Bebeklerin ağzı ve burnu küçük olduğundan ilk yardımcı her ikisini birlikte ağzına alır ve akciğerleri küçük olduğu için az miktarda, sık aralıklarla hava verir. Fazla hava akciğerlere zarar verebilir.

Doğru cevap: D — Parmak uçları ve dudaklardan başlayıp yayılan morarma (siyanoz)

Solunum durunca dokulara oksijen gitmez; oksijensizliğin ilk belirtisi parmak uçları ve dudaklarda başlayan morarmadır (siyanoz). Bu, vakit kaybetmeden temel yaşam desteğine başlanması gerektiğini gösterir.

Doğru cevap: A — Ağızdan meyve suyu veya sıvı içirilmesi

Karın yaralanmalarında iç organ hasarı ve ameliyat ihtimali bulunduğundan ağızdan hiçbir şey verilmez. Kazazede şoka karşı korunur, uygun pozisyon verilir ve yaşamsal bulguları izlenerek sağlık ekibi beklenir.

Doğru cevap: B — Ön kol kemiği

Kol ve bacak gibi uzun kemiklerin kırıklarında, kırık uçların oynamaması için atelle tespit yapılır. Ön kol kemiği kırığı bu uygulamaya uygundur; köprücük kemiğinde ise kol askısı (üçgen bandaj) kullanılır.

Doğru cevap: C — 30 kalp masajı, 2 yapay solunum şeklinde uygulanır

Yetişkinde temel yaşam desteği 30 kalp masajı ardından 2 yapay solunum döngüsüyle uygulanır. Göğüs kemiği yaklaşık 5 cm çöktürülür ve masaj hızı dakikada 100-120 bası olacak şekilde ayarlanır.

Doğru cevap: B — Sırtüstü yatırıp başı hafifçe geriye doğru getirmek

Boyun travması yoksa baş hafifçe geriye doğru itilerek (baş-çene pozisyonu) dil geriye kaçmaktan kurtarılır ve hava yolu açılır. Çenenin göğse değmesi veya yastıkla başın yükseltilmesi hava yolunu kapatır.

Doğru cevap: A — Kazaya karışan araçların hasar durumunun tespit edilmesi

Hayat kurtarma zinciri; sağlık kuruluşuna haber verme, olay yerinde temel yaşam desteği ve ambulans/hastane müdahalesi gibi halkaları içerir. Araçların maddi hasarının tespiti ise tıbbi bir halka olmadığından bu zincire dâhil değildir.

Doğru cevap: C — Burkulma

Eklemin ani ve aşırı zorlanmasıyla bağların gerilip hafifçe zedelenmesine burkulma denir. Çıkıkta eklem yüzeyleri ayrılır, kırıkta ise kemik bütünlüğü bozulur; burkulma bunların en hafifidir.

Doğru cevap: C — Kaburga kemiği

Kaburga kemikleri akciğerleri çevreler. Kaza anında kırılan bir kaburganın sivri ucu akciğere batarak onu delebilir ve solunumu tehlikeye atabilir. Bu nedenle göğüs travmalarında dikkatli olunmalıdır.

Doğru cevap: C — Önce kendisinin ve yaralının güvenliğinden emin olması

Taşıma sırasında ilk yardımcı önce ortamın ve kendisinin güvenli olduğundan emin olmalıdır. Kapasitesini aşan ağırlık, ani bükülmeler ve tehlikeleri göz ardı etmek hem yaralıya hem kendisine zarar verir.

Doğru cevap: A — I ve II

Hava yolunu açmak için bir el alına konur, diğer elin iki parmağıyla çene yukarı kaldırılarak baş hafifçe geriye itilir (I ve II doğru). İşlemler nazikçe yapılmalıdır; sert ve ani hareketler özellikle olası boyun yaralanmalarında zararlı olduğundan III yanlıştır.

Doğru cevap: A — Rentek manevrası

Rentek manevrası, yalnızca hayati tehlike (yangın, patlama, solunum durması) varsa kullanılır. Kazazedenin baş-boyun-gövde ekseni korunarak araçtan çıkarılmasını sağlar; böylece omurilik hasarı riski azaltılır.

Doğru cevap: A — 3 yaşında suda boğulma vakasına

Suda boğulmada solunum durması ön plandadır; dokuların oksijensiz kalmaması için derhâl suni solunuma, gerekirse kalp masajına başlanmalıdır. Diğer durumlarda öncelik farklı müdahalelerdedir.

Doğru cevap: B — Eklem hareket ettirildiğinde ağrının azalması

Çıkıkta eklem hareket ettirilmeye çalışıldığında ağrı azalmaz, aksine şiddetlenir. Şekil bozukluğu, hareket kısıtlılığı, şişlik ve morarma çıkığın tipik belirtileridir.

Doğru cevap: C — Kanama varsa şoka karşı önlem almak

Açık yarada kanama varsa şok gelişebileceğinden şoka karşı önlem alınır, yara temiz bezle örtülür ve bölge mümkünse kalp seviyesinin üstünde tutulur. Yaraya doğrudan pamuk koymak veya merhem sürmek yanlıştır.

Doğru cevap: A — Kanama bölgesindeki kan basıncı düşer ve kanama azalır

Kanayan bölge kalp seviyesinin üstüne kaldırıldığında oraya gelen kanın basıncı düşer; böylece kanama yavaşlar. Bu, baskı uygulamasıyla birlikte kanama kontrolünde kullanılan temel bir yöntemdir.

Doğru cevap: A — Kalp krizi

Göğüste ortaya çıkan kuvvetli, baskı/sıkışma tarzı ağrının en sık nedeni kalp krizidir. Bu durumda kişi hemen dinlendirilmeli, 112 aranmalı ve gerekirse temel yaşam desteğine hazır olunmalıdır.

Doğru cevap: C — Kafatası

Kafatası kemikleri birbirine oynamaz (sabit) eklemlerle bağlıdır; bu sayede beyin korunur. Dirsek ve el bileği hareketli, omurga ise yarı hareketli eklemlere örnektir.

Doğru cevap: A — 30 kalp masajı ve 2 suni solunumu 5 tur (yaklaşık 2 dakika) uyguladıktan sonra

Boğulmalarda öncelik oksijenlendirmedir. Tek başına olan ilk yardımcı 30 kalp masajı ve 2 suni solunum döngüsünü yaklaşık 2 dakika (5 tur) uyguladıktan sonra tıbbi yardım istemelidir; çünkü asıl ihtiyaç solunum desteğidir.

Doğru cevap: A — Yapılan ilk yardım uygulaması varsa nasıl bir yardım yapıldığının anlatılması

112 ile görüşürken sakin olunmalı; olayın yeri, türü, yaralı sayısı ve durumu ile yapılan ilk yardım kısa ve net biçimde bildirilmelidir. Telaşlı konuşmak ve gereksiz ayrıntı, doğru yönlendirmeyi zorlaştırır.