İlk Yardım Soruları

Doğru cevap: C — Yaralı kaldırılamayacak kadar ağırsa ya da dar/alçak bir yerden geçirilecekse

Sürükleme yöntemi, taşıyıcının kaldıramayacağı kadar ağır kişilerde veya dar ve alçak alanlardan hızla uzaklaştırma gereken durumlarda kullanılır.

Doğru cevap: D — Baskıyla durdurulamayan büyük atardamar kanamaları ve uzuv kopmalarında

Turnike kan akışını tümüyle kestiği için doku ölümü riski taşır; bu nedenle yalnızca baskı uygulamasıyla durmayan ciddi atardamar kanamalarında veya kopan uzuvlarda son çare olarak kullanılır.

Doğru cevap: B — Kiraz kırmızısı renk

Karbonmonoksit, kandaki oksijenin yerini alır ve cilde aldatıcı bir canlılık vererek kiraz kırmızısı bir görünüm oluşturur. Bu, oksijensizliğe rağmen ortaya çıkan yanıltıcı bir belirtidir.

Doğru cevap: B — İlk yardım

İlaçsız, eldeki araçlarla ve olay yerinde yapılan hayat kurtarıcı müdahale ilk yardımdır. Sağlık personelinin ilaç ve donanımla yaptığı müdahale ise acil tedavi olarak adlandırılır.

Doğru cevap: B — İçi sıvı dolu kabarcıkların (bül) oluşması

İkinci derece yanıkta deride içi su dolu kabarcıklar (bül) oluşur. Enfeksiyon riskini artıracağından bu kabarcıklar patlatılmamalıdır. Yalnızca kızarıklık birinci derece, kömürleşme ise üçüncü derece yanık bulgusudur.

Doğru cevap: C — Ağızdan su veya yiyecek verilmesi

İç kanamalı kişide ameliyat ihtimali bulunduğundan ağızdan hiçbir şey (su, yiyecek, ilaç) verilmez. Yaralı sırtüstü yatırılır, üzeri örtülür ve vakit kaybetmeden 112 aranır.

Doğru cevap: C — Hızlı ama zayıf nabız ile soğuk, nemli cilt

Şokta dolaşan kan hacmi azalır ve tansiyon düşer. Kalp bunu telafi etmek için hızlı atar; fakat kan az olduğundan nabız zayıf hissedilir. Cilt soğuk, soluk ve nemlidir.

Doğru cevap: B — Olay yerinin güvenliğini sağlayıp ikinci bir kazayı önlemek

İlk yardımın ilk kuralı güvenliği sağlamaktır. Kontak kapatılır, reflektör/üçgen konur ve başka araçların kazaya karışması önlenir; ancak ondan sonra yaralılara müdahale edilir.

Doğru cevap: C — Sırtüstü yatırılıp ayakları yaklaşık 30 cm yukarı kaldırılır

Bayılma, beyne giden kanın geçici olarak azalmasıyla oluşur. Kişi sırtüstü yatırılıp ayakları yukarı kaldırıldığında kanın beyne dönüşü kolaylaşır ve kişi genellikle kısa sürede kendine gelir.

Doğru cevap: B — Kırık bölge olduğu gibi tespit edilir (hareketsiz hâle getirilir)

Kırık bölgenin oynatılması damar ve sinir hasarını artırabilir. Bu yüzden bölge bulunduğu konumda atelle tespit edilerek hareketsiz hâle getirilir ve yaralı sağlık kuruluşuna sevk edilir.

Doğru cevap: D — Çevresindeki tehlikeli cisimler uzaklaştırılır, başının altına yumuşak bir şey konur ve krizin geçmesi beklenir

Sara krizinde kasılmalar engellenmeye çalışılmaz. Kişinin kendine ya da çevreye zarar vermemesi sağlanır; başını çarpmaması için altına yumuşak bir şey konur ve kriz kendiliğinden geçene kadar güvenliği korunur.

Doğru cevap: A — Crush (ezilme) sendromu

Uzun süre baskı altında kalan kaslarda biriken zararlı maddeler, baskı kalkınca aniden kana karışır ve böbrekleri ciddi biçimde etkiler. Bu tabloya Crush (ezilme) sendromu denir; bu yüzden enkaz altındaki kişi rastgele kurtarılmaz.

Doğru cevap: D — İlaç vererek hastayı tedavi etmek

İlk yardım ilaçsız ve eldeki imkânlarla yapılır; amacı hayati tehlikeyi gidermek, yaşamı sürdürmek ve iyileşmeyi kolaylaştırmaktır. İlaçla tedavi ise hekimlerin yaptığı tıbbi tedavi kapsamındadır.

Doğru cevap: C — Hemen 112'yi aramak/aratmak ve temel yaşam desteği adımlarına geçmek

Bilinç kapalıysa zaman kaybetmeden 112 aranmalı/aratılmalı; ardından hava yolu açıklığı, solunum ve dolaşım değerlendirilerek temel yaşam desteği adımlarına geçilmelidir.

Doğru cevap: B — Göz bol temiz suyla yıkanır ya da nemli temiz bir bezle alınır

Gözü ovuşturmak korneayı çizerek kalıcı hasara yol açabilir. Doğru yöntem gözü bol temiz suyla yıkamak veya nemli temiz bir bezle yabancı cismi almaktır; çıkmıyorsa sağlık kuruluşuna gidilir.

Doğru cevap: A — Kişi nefes alıyor, yani kalbi çalışıyorsa

Kalp masajı yalnızca kalbi durmuş kişilere uygulanır. Kalbi çalışan (nefes alan) birine masaj yapmak kalp ritmini bozabilir. Bilinç kapalılığı, kırık veya kanama tek başına masaja engel değildir; belirleyici olan dolaşımın (kalbin) durup durmadığıdır.

Doğru cevap: B — Su geçirmez bir poşete konup, bu poşetin buzlu su dolu ikinci bir kaba yerleştirilmesiyle

Kopan parça buza doğrudan değerse donma hasarıyla doku ölür. Bu yüzden parça önce su geçirmez bir poşete konur, poşet buzlu su dolu ayrı bir kaba yerleştirilir; böylece soğutulur ama dondurulmaz.

Doğru cevap: B — Yanık bölgeyi bol soğuk su altında bir süre tutmak

Yanık bölge 10-15 dakika soğuk su altında tutulduğunda ısı uzaklaşır ve yanığın derinleşmesi önlenir. Diş macunu, yoğurt gibi maddeler sürmek ve kabarcıkları patlatmak enfeksiyon riskini artırır.

Doğru cevap: A — Olayın yeri ve türü açıkça bildirilmeli, merkez bilgileri aldığını teyit etmeden telefon kapatılmamalı

112 arandığında olayın yeri, türü, yaralı sayısı ve durumu gibi bilgiler net biçimde verilmelidir. Görevli bilgileri aldığını teyit etmeden hat kapatılmamalıdır; aksi hâlde ekip olay yerine ulaşamaz.

Doğru cevap: B — Üçgen bandaj (kol askısı)

Köprücük kemiği kırığında kolun ve omzun hareketini kısıtlamak gerekir. Kol, üçgen bandajla askıya alınarak gövdeye sabitlenir ve yaralı sağlık kuruluşuna götürülür.

Doğru cevap: A — Kullandığı ilaçlar ve varsa alerjileri

İkinci değerlendirmede amaç, kişinin mevcut durumunu etkileyebilecek tıbbi geçmişini öğrenmektir. Bu nedenle kullandığı ilaçlar, kronik hastalıkları ve alerjileri sorgulanır.

Doğru cevap: B — Bilinci kapalı, solunumu olan kazazedeye

Koma pozisyonu, bilinci kapalı fakat solunumu olan kişilerde hava yolunun açık kalmasını ve ağızdaki sıvının (kusmuk vb.) dışarı akmasını sağlamak için verilir. Solunumu olmayanda ise temel yaşam desteğine geçilir.

Doğru cevap: C — 5 cm

Yetişkinde etkili kalp masajı için göğüs kemiği yaklaşık 5 cm (göğüs derinliğinin üçte biri kadar) aşağı inecek şekilde bası uygulanır. Daha yüzeysel bası kanı yeterince pompalamaz.

Doğru cevap: B — Yaralının göğüs kafesinin inip kalktığına (solunum hareketine) bakılır

Bak-Dinle-Hisset yöntemi solunumun olup olmadığını anlamak içindir. 'Bak' aşamasında göğüs kafesinin solunumla inip kalktığına bakılır; 'dinle' ile soluk sesi dinlenir, 'hisset' ile nefesin sıcaklığı yanakta hissedilmeye çalışılır.

Doğru cevap: C — Atardamar kanaması

Atardamar kanı oksijence zengin olduğu için açık kırmızıdır ve kalbin pompalamasıyla uyumlu olarak fışkırarak akar. Toplardamar kanı koyu renkli ve sızıntı şeklinde, kılcal kanama ise yüzeysel ve hafiftir.