Motor ve Araç Tekniği Soruları

Doğru cevap: A — Yakıt sistemine hava girmiştir

Dizel motorlar bujiyle değil sıkıştırma ısısıyla ateşlenir; bu yüzden buji arızası söz konusu olmaz. Yakıtın bitip yeniden konması veya filtre değişimi sonrası sisteme hava dolar ve motor çalışmaz; havanın boşaltılması gerekir.

Doğru cevap: B — Frenleme anında tekerlek kilitlenmesini engelleyip direksiyon kontrolünü sürdürmek

ABS'nin asıl amacı fren mesafesini kısaltmak değildir; bazı zeminlerde mesafe uzayabilir. Sistem, ani frende tekerleklerin kilitlenmesini önleyerek sürücünün direksiyon hâkimiyetini korumasını ve engelden kaçabilmesini sağlar.

Doğru cevap: B — Sıkıştırma zamanı

Dört zamanlı çevrimde sırasıyla emme (karışım alınır), sıkıştırma (basınç ve sıcaklık artar), iş/ateşleme (güç üretilir) ve egzoz (atık gaz atılır) zamanları gerçekleşir. Karışımın sıkıştırıldığı evre sıkıştırma zamanıdır.

Doğru cevap: D — Lastik hava basıncının düşük olması

Lastik basıncının düşmesi motorun çalışmasını doğrudan durdurmaz; çekişi azaltır ve yakıt tüketimini artırır. Oysa yakıt, ateşleme veya hava akışındaki ciddi bir arıza motorun stop etmesine neden olabilir.

Doğru cevap: B — El freni çekili olabilir ya da fren sistemiyle ilgili bir uyarı vardır

Bu lamba çoğunlukla park (el) freninin tam indirilmediğini veya fren sisteminde (örneğin hidrolik seviyesinde) kontrol gerektiren bir durum olduğunu bildirir. Tek başına motor arızası ya da ABS göstergesi değildir.

Doğru cevap: D — Termostatın sürekli açık konumda kalması

Termostat kapalı kalırsa soğutma suyu dolaşamaz ve motor hararet yapar. Açık kalması ise suyun sürekli dolaşmasına yol açar; bu durumda motor gereğinden geç ısınır (soğuk çalışır), hararet yapmaz.

Doğru cevap: B — Yanmayan taraftaki ampulün patlamış olması

Fren pedalına basıldığında her iki stop lambasının devresi de tamamlanır. Biri yanıp diğeri yanmıyorsa sorun büyük olasılıkla yanmayan taraftaki ampuldedir; hidrolik veya akü sorunu olsaydı her iki lamba da etkilenirdi.

Doğru cevap: C — Dörtlü ikaz (acil uyarı) lambalarının açık olduğunu

Bu gösterge, aracın dörtlü ikaz lambalarının çalıştığını bildirir; arıza, kaza, ani yavaşlama gibi durumlarda diğer sürücüleri uyarmak için kullanılır. Tek başına yanması teknik bir arıza anlamına gelmez.

Doğru cevap: C — Motoru zorlamadan kullanıp en kısa sürede yetkili servise başvurmak

Sarı motor arıza lambasının sürekli yanması acil durma gerektirmez; ancak motor yönetim sisteminde bir sorun olduğunu gösterir. Sürücü aracı zorlamadan kullanmalı ve kısa sürede kontrol ettirmelidir; ihmal etmek arızayı büyütebilir.

Doğru cevap: C — Şarj (akü) lambası

Kontak açıkken yanan şarj lambası, motor çalışıp alternatör devreye girince sönmelidir. Motor çalıştığı hâlde şarj lambası yanmaya devam ediyorsa alternatör veya kayışta bir sorun var demektir.

Doğru cevap: B — Akünün kutup başları (bağlantıları) çıkarılır

Kısa devre kaynaklı yangında elektriği tümüyle kesmek gerekir. Bunun en hızlı yolu akünün kutup başlarını sökerek devreyi baştan kesmektir; böylece kıvılcım ve akım beslemesi durur.

Doğru cevap: A — El freni çekilir

Kriko ile kaldırma sırasında aracın kaçmaması için el freni çekili olmalı, ayrıca mümkünse vitese takılı tutulmalı ve tekerleklere takoz konmalıdır. El freninin bırakılması aracın hareket etmesine yol açabilir.

Doğru cevap: B — Triger kayışı

Triger (eksantrik) kayışı, krank ve eksantrik milinin uyumlu çalışmasını sağlar. Belirli kilometrede değiştirilmezse kopabilir; bu da supap ve piston çarpışmasıyla ağır motor hasarına yol açar.

Doğru cevap: A — Emme → Sıkıştırma → Ateşleme (İş) → Egzoz

Dört zamanlı çevrim sırasıyla emme (hava alınır), sıkıştırma (hava sıkıştırılıp ısınır), ateşleme/iş (yakıt püskürtülüp güç üretilir) ve egzoz (yanmış gaz atılır) zamanlarından oluşur.

Doğru cevap: C — Motorun hareketini vites kutusuna iletmek veya kesmek

Debriyaj (kavrama), motordan gelen hareketi vites kutusuna ileten ya da gerektiğinde kesen sistemdir. Vites değiştirirken debriyaja basılması bu bağlantıyı geçici olarak keser.

Doğru cevap: B — Patinaj zinciri

Patinaj (kar) zinciri, tekerleğin buzlu/karlı zeminde tutunmasını artırır ve kaymayı önler. Öncelikle çekişi sağlayan, yani motordan güç alan tekerleklere takılır.

Doğru cevap: D — Motorun bir dakikadaki dönüş sayısını (devrini)

Devir göstergesi (takometre), motorun dakikadaki dönüş sayısını (devir/dak) gösterir. Sürücü uygun devirde vites yükselterek hem yakıt tasarrufu sağlar hem de motoru zorlamamış olur.

Doğru cevap: B — Aracın hızına uygun vites kullanılmalı

Aracın hızına uygun viteste gitmek motoru zorlamadan en verimli çalışmayı sağlar ve yakıt tüketimini düşürür. Yokuş aşağı kontağı kapatmak fren ve direksiyon desteğini yitirteceğinden hem tehlikeli hem yanlıştır.

Doğru cevap: C — Motoru hemen durdurmalı

Yağ basıncı lambasının yanması, motorun yağlanmasının yetersiz olduğunu gösterir. Çalışmaya devam edilirse motor sürtünme ve ısınmadan ağır hasar görür; bu yüzden motor derhal durdurulmalı ve neden araştırılmalıdır.

Doğru cevap: C — Fren disk veya kampana yüzeylerinin bozulması (eğrilmesi)

Fren diski veya kampanasının yüzeyi eğrilip düzgünlüğünü kaybettiğinde, balata bu bozuk yüzeye düzensiz temas eder ve frenlemede pedalda titreme hissedilir. Yüzeylerin düzeltilmesi veya değişimi gerekir.

Doğru cevap: C — Antifriz

Antifriz, soğutma suyunun donma noktasını düşürerek soğukta donmasını engeller; ayrıca kaynama noktasını yükseltir ve korozyonu önler. Böylece donmaya bağlı genleşmenin motoru çatlatması önlenir.

Doğru cevap: D — Yolun bozukluğundan kaynaklanan sarsıntı ve titreşimleri sönümlemek

Süspansiyon sistemi (yaylar ve amortisörler), yol yüzeyindeki bozukluklardan gelen titreşimleri yumuşatır; hem sürüş konforunu hem de tekerleklerin yola tutunmasını artırarak yol güvenliğini sağlar.

Doğru cevap: A — Sıkıştırılmış havanın üzerine mazot (motorin) püskürtülerek

Dizel motorlarda hava yüksek oranda sıkıştırılarak çok ısınır; bu kızgın havanın üzerine mazot püskürtülünce yakıt kendiliğinden tutuşur. Bu yüzden dizel motorlarda buji yoktur (yalnızca soğukta ön ısıtma için kızdırma bujisi bulunur).

Doğru cevap: D — Motor soğutma suyu

Motor soğutma suyu, çalışırken oluşan yüksek ısıyı alarak radyatöre taşır ve orada soğutur. Böylece motor parçaları ile yağın aşırı ısınması ve hararet önlenmiş olur.

Doğru cevap: B — Durmakta olan motora ilk hareketi (dönmeyi) vermek

Marş motoru, kontak çevrildiğinde durmakta olan motoru döndürerek ilk hareketi verir; motor kendi kendine çalışmaya başlayınca devreden çıkar. Aküyü şarj etme görevi ise alternatöre aittir.