Ehliyet sınavında 9 soru Motor ve Araç Tekniği bölümünden gelir. Motor çalışma prensibi, yağlama, soğutma, fren, aktarma organları ve arıza belirtileri soruları.
Tamamen ücretsiz — üyelik zorunlu değil, sınırsız sınav çözebilirsiniz.
Her sorunun altında doğru cevap ve neden doğru olduğunun açıklaması yer alır. Önce kendiniz cevaplamayı deneyin.
Doğru cevap: B — Silindirlerin aşınması
Silindirler aşındığında piston ile silindir arasındaki boşluk artar; yanma odasına yağ sızar ve yakıtla birlikte yanar. Bu da egzozdan mavi duman ve aşırı yağ tüketimi olarak kendini gösterir.
Doğru cevap: A — Isıtma (kızdırma) bujisi ikaz ışığı
Dizel motorlarda kızdırma bujileri silindirdeki havayı ısıtarak yakıtın kolay tutuşmasını sağlar. Kontak açıldığında yanan ısıtma ikaz ışığının sönmesi beklenir; söndükten sonra marşa basılır.
Doğru cevap: C — Radyatör
Radyatör, ısınan soğutma suyunu içinden geçirerek hava yardımıyla soğutan, soğutma sisteminin temel parçasıdır. Karter yağ haznesi, külbütör supap mekanizması, karbüratör ise yakıt sistemiyle ilgilidir.
Doğru cevap: A — Motor yağı
Motor yağı, hareketli parçalar arasında ince bir film oluşturarak sürtünmeyi ve ısınmayı azaltır. Yağ azalır veya özelliğini kaybederse parçalar kuru sürtünmeyle aşırı ısınır, birbirine kaynayıp sıkışabilir.
Doğru cevap: D — Lastiklerde (tekerleklerde) balanssızlık
Belli bir hızdan sonra ortaya çıkan titreşim genellikle tekerlek balansının (dengesinin) bozuk olmasından kaynaklanır. Balans ayarı yaptırılarak titreşim giderilir; ihmal edilirse rot, rotil ve lastiklerde aşınma artar.
Doğru cevap: C — Marş dişlisi zarar görür
Motor zaten dönerken marşa basılırsa, marş dişlisi hızla dönen volan dişlisine zorla girmeye çalışır ve dişliler birbirine çarparak hasar görür. Bu yüzden motor çalışırken marş yapılmamalıdır.
Doğru cevap: A — Yakıt tüketiminin artmasına
Rölanti devri yüksek olduğunda araç dururken bile motor gereğinden hızlı döner ve boşa yakıt harcar. Bu da yakıt tüketiminin ve egzoz emisyonunun artması demektir; rölanti ayarının uygun değere çekilmesi gerekir.
Doğru cevap: B — Su (soğutma sıvısı) kaçağı kontrolü
Soğutma sistemi su (antifrizli soğutma sıvısı) ile çalışır. Sistemde su kaçağı olursa soğutma yetersiz kalır ve motor hararet yapar. Bu nedenle soğutma sıvısı seviyesi ve kaçak olup olmadığı düzenli kontrol edilmelidir.
Doğru cevap: C — Hava yastığı
Hava yastığı, çarpışma anında saniyenin çok küçük bir diliminde şişerek sürücü ve yolcunun sert yüzeylere çarpmasını engeller. Emniyet kemeriyle birlikte çalışan pasif bir güvenlik sistemidir.
Doğru cevap: C — Diferansiyel
Diferansiyel, şafttan gelen hareketi akslara ve tekerleklere iletir. Ayrıca virajda dıştaki tekerleğin içtekinden daha hızlı dönmesine izin vererek aracın savrulmadan dönmesini sağlar.
Doğru cevap: B — Ön lastiklerin içten veya dıştan düzensiz aşınmasına
Rot ayarı bozulduğunda ön tekerlekler yola tam dik basmaz; bu da ön lastiklerin içten veya dıştan düzensiz aşınmasına neden olur. Düzeltilmezse lastik ömrü kısalır ve direksiyon hâkimiyeti bozulur.
Doğru cevap: C — Soğuk havalarda silindir içindeki havayı ısıtmak
Dizel motorlarda ateşleme bujiyle olmaz. Kızdırma bujileri yalnızca soğuk havalarda silindirdeki havayı ısıtarak yakıtın kolay tutuşmasını ve motorun rahat çalışmasını sağlar.
Doğru cevap: C — Sıkıştırılmış benzin-hava karışımının bujiyle ateşlenmesiyle
Benzinli motorlarda silindirde sıkıştırılan benzin-hava karışımı, bujiden atlayan kıvılcımla ateşlenir. Dizelden farkı, ateşlemenin buji kıvılcımıyla yapılmasıdır.
Doğru cevap: B — Alternatör
Alternatör, motorun dönüş hareketinden elektrik üretir; hem aracın elektrik sistemini besler hem de aküyü şarj eder. Marş motoru ise tam tersine aküden aldığı elektrikle motora ilk hareketi verir.
Doğru cevap: A — Motor yeterince yağlanamaz, aşırı ısınır ve parçalar zarar görür (sarar)
Yağ seviyesi çok düşükse hareketli parçalar yeterince yağlanamaz; kuru sürtünme nedeniyle aşırı ısınır, parçalar birbirine kaynayıp sıkışabilir (motor sarar). Bu, ağır ve pahalı bir motor arızasıdır.
Doğru cevap: C — Sigorta
Sigorta, elektrik devresini aşırı akıma karşı koruyan, aydınlatma ve elektrik sisteminin parçasıdır. Buji ateşleme, vantilatör soğutma, karbüratör ise yakıt sistemiyle ilgilidir.
Doğru cevap: A — Araç hareket hâlindeyken ayağın sürekli debriyaj pedalında tutulması
Sürüş sırasında ayağın sürekli debriyaj pedalında durması (yarım debriyaj), baskı balatasının diske tam oturmasını engeller ve sürtünmeyle erken aşınmasına yol açar. Bu yüzden debriyaja yalnızca gerektiğinde basılmalıdır.
Doğru cevap: A — Motorun çekişten düşmesi (güç kaybı)
Buji aşındığında kıvılcım zayıflar; yakıt-hava karışımı tam yanmaz. Bu da motorun tekleme yapmasına, çekişten düşmesine ve yakıt tüketiminin artmasına neden olur. Çözümü bujilerin yenilenmesidir.
Doğru cevap: B — Motor
Araçta gücü üreten organ motordur. Motorun ürettiği hareket; debriyaj, vites kutusu, şaft ve diferansiyel üzerinden tekerleklere iletilir.
Doğru cevap: A — Benzin
Buji ile ateşlemeli motorlar benzinle çalışır; benzin-hava karışımı bujiden çıkan kıvılcımla ateşlenir. Motorin ise sıkıştırma ile ateşlenen dizel motorların yakıtıdır.
Doğru cevap: D — Düzensiz ve tekleyerek
Yakıttaki su ve kir, yakıt sisteminin düzgün çalışmasını engeller; karışım bozulur ve motor düzensiz, tekleyerek çalışır. Bu nedenle yakıt filtresi düzenli kontrol edilmelidir.
Doğru cevap: A — Araç bir tarafa çeker (savrulur)
Lastik basınçları dengesizse tekerleklerin yola tutunması farklı olur; frenleme anında araç, basıncı düşük olan tarafa doğru çeker. Bu, kontrol kaybına yol açabileceğinden lastik basınçları eşit tutulmalıdır.
Doğru cevap: C — Kısa devre veya aşırı akımda devreyi keserek sistemi korumak
Sigorta, devreden geçen akım tehlikeli seviyeye çıktığında (kısa devre/aşırı yük) eriyip devreyi keser; böylece kabloların yanmasını ve elektrikli parçaların zarar görmesini önler.
Doğru cevap: B — Eskimiş (aşınmış) bujiler değiştirilmeli
Aşınmış bujiler zayıf kıvılcım üretir, yakıt tam yanmaz ve tüketim artar. Bujilerin zamanında değiştirilmesi yanmayı iyileştirir ve yakıt tasarrufu sağlar. Düşük lastik basıncı ve yüksek devir ise tüketimi artırır.
Doğru cevap: D — I, II ve III
Kirli hava filtresi, yüksek rölanti ve bozuk enjektör ayarı hava-yakıt karışımını bozarak motorun gereğinden fazla yakıt yakmasına yol açar. Üç durum da yakıt tüketimini artırır.
Motor ve Araç Tekniği bölümü, ehliyet teorik sınavının puan getiren kısımlarından biridir. Bu sayfada havuzumuzdaki 379 Motor ve Araç Tekniği sorusunun tamamına, doğru cevapları ve açıklamalarıyla birlikte ulaşabilirsiniz. Sorular MEB e-sınav müfredatına göre hazırlanmıştır ve mevzuat değiştikçe güncellenir.
Motor ve Araç Tekniği bölümünden 9 soru gelir. Teknik terimler ilk bakışta zor görünse de sorular genellikle gündelik mantıkla çözülebilir: hangi göstergenin ne anlama geldiği, hangi sıvının ne işe yaradığı, hangi arızanın hangi belirtiyi verdiği. Gösterge ışıklarının renk mantığı (kırmızı = dur, sarı = uyarı) tek başına birkaç soru kazandırır.
Çalışma önerisi: soruyu okuyup şıkkınızı zihninizde belirlemeden cevabı açmayın. Doğru cevabı gördükten sonra açıklamayı da okuyun — sınavda aynı konu farklı bir kurguyla karşınıza çıktığında cevabı değil mantığı hatırlamanız gerekir.
Bu bölümdeki sorular 16 sayfaya ayrılmıştır ve şu an 2. sayfayı görüyorsunuz. Sayfaların tamamını bitirdikten sonra 50 soruluk tam deneme sınavına geçerek kendinizi süre baskısı altında test edin.
9 soru çıkar. Ehliyet e-sınavı toplam 50 sorudan oluşur: 23 Trafik ve Çevre Bilgisi, 12 İlk Yardım, 9 Motor ve Araç Tekniği, 6 Trafik Adabı.
Evet. 379 sorunun tamamı cevapları ve açıklamalarıyla birlikte ücretsizdir. Üyelik veya ödeme gerekmez.
Önce soruyu okuyup kendi cevabınızı belirleyin, sonra doğru şıkkı ve açıklamasını açın. Yanlış yaptığınız soruların konusunu not alın; aynı konudan birkaç soru üst üste yanlış geliyorsa o konuyu baştan çalışın.
Sorular MEB e-sınav müfredatına ve gerçek sınav formatına uygun hazırlanır. Birebir aynı soru çıkmasa da aynı konular benzer kurgu ve çeldiricilerle sorulur; bu yüzden bol soru çözen adayların başarı oranı belirgin şekilde yüksektir.